Svafa Grönfeldt – útskýring á lýsingu og myndatöku
Í framhaldi af pistli mínum um Fiðrildalýsingu í gær hef ég fengið þó nokkra tölvupósta þar sem þið óskið eftir því að fá nánari útskýringar á hinum og þessum myndum. Alltaf gaman að fá svona pósta og reyni ég að svara öllu eftir bestu getu. Finnst þó viðeigandi að skella þessu bara hérna inn og leyfa þá öðrum líka að njóta…vona að þetta nýtist einhverjum öðrum þarna úti 
Ef þið hafið frekari spurningar þá ekki hika við að senda mér tölvupóst, netfangið er hér á síðunni.
Ég fékk spurningu um þessa mynd af Svöfu Grönfeldt, rektor Háskólans í Reykjavík. Hvernig var myndin lýst og hvaða myndavélastillingar notaði ég?
Tomasz Þór Veruson – Canon 1Ds Mark II + Canon 85mm F/1.2L II
Þessi mynd var tekin í fyrirlestrasal í skólanum þar sem mér fannst viðeigandi að mynda rektorinn í sínu daglega starfsumhverfi. Hún situr neðarlega í salnum og ég mynda hana upp á við til þess að sýna betur umhverfið sem hún er í. Til þess að útskýra þetta betur kemur hérna ein mynd..
Svafa situr fyrir miðju í salnum, neðarlega og fyrir framan hana er Canon 1Ds Mark II myndavél með 85mm F/1.2L II linsu áfastri…þar fyrir aftan er ljósmyndaradúddinn. Fyrir ofan mig er 580EX flass á standi og er það notað sem aðalljós. Það er skotið tiltölulega niður á Svöfu til þess að draga betur fram andlitsbyggingu hennar. Flassið er bert og skotið á 1/2 styrk.
Til hægri fyrir aftan Svöfu er annað 580EX flass, það nota ég til þess að lýsa betur upp salinn og gefa myndinni meiri þrívídd. Einnig til þess að fylla betur upp í skugga hægra meginn á Svöfu. Það flass er einnig bert og skotið á 1/4 styrk.
Vinstra megin við Svöfu er síðan stór, silfur reflector til þess að eyða leiðinlegum skuggum sem mynduðust undir augunum á henni.
Vélin var stillt á 1/125sek. hraða og F/4.5 ljósop.
Út frá þessu sulli varð þessi mynd til Vona að þið hafið gaman af þessu…
Rán – Butterfly lighting
Smá lýsingarfróðleikur…
Fiðrildalýsing (e. Butterfly lighting) er tegund lýsingar sem notuð er við portretmyndatökur. Þessi lýsing er í grunninn uppbyggð af tveimur ljósgjöfum, hvort sem það eru tvö ljós eða ljós + reflector. Nafnið dregur lýsingin af skuggafiðrildi sem myndast undir nefi á viðfangsefninu þegar það er rétt lýst upp. Þessi tegund lýsingar er notuð hvað mest við ljósmyndun á kvenmannslandlitum þar sem hún er tiltölulega hörð og dregur fram náttúrulegu línur þeirra.
Og nú að því hvernig ég nota þessa lýsingu.
Tomasz Þór Veruson – Canon 1Ds Mark III + Canon 85mm F/1.2L II
Ég nota oftast eitt ljós sem aðalljós og annan ljósgjafa til að fylla upp í skuggasvæði. Á myndinni hér að ofan notaði ég aðalljós rétt fyrir ofan andlit, Bowens 500 haus, og silfur reflector sem Rán hélt á undir höfðinu. Með þessu móti lýsti ljósið andlitið upp og reflectorinn sá um að lýsa upp skuggasvæðin. Hér varð til þessi litli fiðrildaskuggi undir nefinu. Með því að nota silfur reflector verður til harðari birta sem ég er persónulega meira hrifinn af, andlitið verður “mýkra” og kinnbeinin dragast betur fram og verða meira sjáanleg.
Vona að þetta gagnist einhverjum þarna úti.
Sóldís – info um myndatöku og lýsingu
Það var verið að hvetja mig til þess að skella þessari grein inn á bloggið líka…hérna kemur hún þá. Upphaflega skrifuð fyrir Ljósmyndakeppni.is
————
Fyrsti sýniþráðurinn…
Tek þessa mynd fyrir núna þar sem ég hef í gegnum tíðina verið að svara mörgum spurningum varðandi lýsingu hennar.
Til að byrja með, pælingin…hún var einföld…að taka einfalda, hreina og pjúra mynd. Pósan var einnig frekar einföld, “horfðu beint í linsuna, bein í baki og öxlum og vertu eins eðlileg og þú getur….án þess að brosa”
Við byrjuðum að skjóta þessa hugmynd með uppstillingunni hér að neðan.
Þetta er skotið á hvítum grunni og er hann yfirlýstur með einu ljósi á hálfum styrk og griddi framan á til þess að stjórna ljósinu betur.
Fyrir framan stóð ég með mína myndavél og rétt yfir öxlinni minni hægra megin var ljós með stóru softboxi á ca. 3/4 styrk, þetta var aðalljósið.
Vinstra megin við mig, nær módelinu og rétt fyrir ofan hausinn hennar var svo þriðja ljósið með litlu softboxi á og skotið á ca. hálfum styrk. Þetta ljós virkaði sem hárljós ásamt því að lýsa örlítið upp vinstri hlið módelsins.
Eftir að við náðum nokkrum myndum fannst mér vanta eitthvað meira “púff” á myndinni.
Þá datt mér í hug að bjóða fjórða ljósinu upp í dans og “búa” til flare sem kæmi þá rétt yfir öxlinni á módelinu.
Ljósið er því staðsett rétt utan rammans, skotið í gegnum grid og á ca. hálfum styrk. Við þetta fannst mér myndin batna til muna.
Meira hef ég þannig séð ekki að segja um lýsinguna á þessari mynd.
Endilega ef þið hafið spurningar þá póstið þeim hérna inn á þráðinn og ég reyni að svara þeim.
Radio triggerar f. stúdíóljós
Ég hef af og til verið að fá spurningar um hvernig græju ég nota til þess að skjóta af Bowens ljósunum mínum þráðlaust….fínt að svara því bara hérna
Þar sem ég hef ennþá ekki náð að réttlæta fyrir mér að kaupa Pocket Wizard dótið þá nota ég græju sem ég fann á eBay.
Þetta eru Wireless Radio Trigger sem fást á ca. $20 USD með heimsendingu af eBay. Þar sem þessir gaurar nota radio bylgjur þá virka þeir vel við erfiðar aðstæður, t.d. úti í miklu sólskini og skjóta vart feilskot. Sendirinn sem smellur í flash skóinn á vélinni notar rafmagn af henni, móttakarinn sem fer í ljósin nota 2x AAA batterý og endast þau mjög vel (ég hef ennþá ekki skipt um í mínum eftir ca. 2 ára notkun).
Sync hraðinn sem skráður er á þá er 1/250sec. Ég held að það sé ekki rétt þar sem þegar ég nota mína í 1/200sec. byrja ég að sjá svarta rönd á myndunum, þ.e.s.a. þeir ná ekki að synca á svona miklum hraða. Þetta finnst mér ekki skipta neinu máli þar sem ég skýt oftast í 1/100-1/125sec.
All in all, þetta er snilldar græja fyrir þá sem ekki vilja gefa frá sér nýra fyrir Pocket Wizard.
Wireless Radio Trigger fá því 9 rassa af 10 hjá mér.
Að mynda nóttina og stjörnurnar
Ég hef undanfarið verið að fá spurningar um næturmyndatökur mínar og þá aðallega út í tvær tegundir þeirra: stjörnur kjúrar og stjörnur á hreyfingu. Fólk er þá aðallega að spá í tæknilegu atriðunum sem ég skal útskýra hér á eftir.
Fyrst, nokkrir praktískir punktar.
- Þrífótur er nauðsynlegur
- Gikksnúra er nauðsynleg í myndum sem teknar eru í lengri tíma en 30sec.
- Goður og hlýr fatnaður
- Vasaljós kemur sér vel, maður kemst þó langt einungis með GSM síma
Stjörnur kjúrar – frystar
Veit ekki hvernig betur ég get skýrt þetta En pælingin er sú að taka mynd að nóttu til með björtum stjörnum sem ekki eru á fleygi ferð með hala á eftir sér. Eins og vitað er þá er hreyfist jörðin til og ef tekin er mynd á löngum tíma er hægt að ná þeirri hreyfingu…..á mynd. Því segir það sig sjálft að ef ná á mynd af björtum stjörnum ekki á ferð þá þarf að taka myndina á stuttum tíma…..en það getur orðið erfitt að nóttu til. Ég nota blöndu af hraðri linsu, ISO og stóru ljósopi.
Tökum neðangreinda mynd sem dæmi.
Tomasz Þór Veruson – Canon 5D + Canon 16-35mm
Hér nota ég tiltölulega hraða linsu (með stóru ljósopi), Canon 16-35mm F/2.8L. Það fyrsta sem ég geri er að stilla fókúsinn á linsunni á infinity enda mun hún ekki ná að auto fókúsa í svona miklu myrkri. Næst stilli ég ljósopið á það hæsta sem linsan býður upp á (lægstu F-tölu), í þessu tilfelli er það F/2.8. Eitt skref eftir og það er að hækka ISO gildið. Þetta fer alfarið eftir myndavélum og smekk manna hversu hátt er farið, ef farið er of hátt verða myndirnar of kornóttar og jafnvel ónothæfar. Ég nota Canon 5D sem skilar góðum og hreinum myndum við hátt ISO.
Þessi mynd var tekin á ISO 200 og var pælingin sú að ná björtum stjörnum fram en þó að fá pínulitla hreyfingu í skýin. Það sem til verður úr þessari blöndu er mynd sem tekin er á 80sec. Hér gat ég hækkað ISO gildið upp í t.d. 400 og tekið þá myndina á mun lægri hraða, aftur á móti kæmi þá ekki þessi effect á skýjunum…..smekkurinn ræður hér því ríkjum
Stjörnur á hreyfingu
Þetta finnst mér mun auðveldara að framkvæma heldur en atriðið hér að ofan. Hér gerir maður akkúrat öfugt við það sem stendur að ofan, þ.e.a.s. nú viljum við taka á löngum tíma til þess að ná fram þessum hreyfingar effect. Til þess að taka mynd á löngum tíma hækka ég ljósopið og lækka ISO gildið miðað við stillingarnar hér að ofan. Stundum dugar að gera einungis annað, t.d. þegar mjög dimmt er úti þá spila ég bara með ljósopið en held ISO gildinu í hærra lagi.
Dæmi um hreyfða stjörnumynd er hér að neðan.
Tomasz Þór Veruson – Canon 5D + Canon 16-35mm
Hér geri ég það sama og áður, þ.e. stilli vélinni upp á þrífót, set fókúsinn á infinity og fer svo að fikta í stillingunum. Þessi mynd er tekið á ljósopi F/4 og með ISO gildinu 400. Þessi blanda skilaði mér 364sec. mynd, rúmlega 6 mínutur. Við það að hafa fókúsinn á infinity þá fæ ég fjallgarðinn í góðan fókús og lýsingartíminn sér um hreyfinguna á stjörnunum. Myndin er tekin á svo löngum tíma að umhverfið lítur út eins og að kvöldi til, vel sést í fjöllin og fram kemur ágæt teikning í snjóinn.
Eftir á er mjög auðvelt að dæma og t.d. sé ég núna að hefði ég lækkað ISO gildið niður í t.d. 200 væri hægt að taka myndina á enn lengri tíma og þar af leiðandi fá enn lengri stjörnuhala….þetta er eitthvað sem maður gerir bara næst
En nóg af blaðri, vona að þetta nýtist einhverjum sem er að velta fyrir sér myndatökum í þessu mikla myrkri sem við erum í núna Ef þið hafið einhverjar frekari spurningar þá endilega sendið mér línu á tomz[hjá]tomz.se eða skrifið comment hér að neðan.
Val á linsu
Í framhaldi af grein minni um val á myndavél (hér að neðan) kemur þessi pistill. Ég ætla að stikla á því stóru sem að mínu mati skiptir máli og sjálfur fer ég eftir þegar kemur að því að velja linsu. Val á linsu er að mínu mati oftast auðveldara heldur en val á myndavél, það er vegna þess að maður er kominn með ákveðna hugmynd hvað mann langar í eða í hvað linsan verður notuð. Þessi stutti pistill er fyrir þá sem ekki vita þessa hluti eða þá sem eru kaupglaðir og vilja bara nýja linsu
Í hvað ertu að fara að nota linsuna?
Þetta er nú auðvelt…eða hvað? Til eru 3 linsuflokkar (leiðréttið mig ef það er rangt) og miðað er við 50mm, þ.e.
<50mm -> víðlinsa (wide)
=50mm -> venjuleg/normal linsa (standard)
>50mm -> aðdráttarlinsa (telephoto)
Við þessa þrjá flokka bætast svo macro linsur sem notaðar eru til þess að mynda myndefni nálægt, þ.e. þær ná að fókúsa mun nær myndefninu en hinar linsurnar. Því nýtast macro linsur sér vel þegar mynda á t.d. blóm, regndropa eða skordýr
Hjalti G. Hjartarsson – Canon 20D + Canon 100mm F/2.8 @ 100mm
En varðandi flokkana þrjá, hvenær þarf maður á þessum linsum að halda?
<50mm linsur eru aðallega notaðar í náttúru- og landslagsmyndatökum vegna víddar sínar, þær gefa ljósmyndaranum möguleika á því að ná hluti í forgrunni á mynd ásamt bakgrunni, t.d. rollum á beit með fjöllin í bakgrunni. Að sjálfsögðu er hægt að nota víðar linsur í annað en landslagsmyndatökum. Nú til dags eru þær t.d. notaðar í gríð og erg í tónleikamyndatökum með góðum árangri.
Hjalti G. Hjartarsson – Canon 5D + Canon 17-40mm F/4 @ 17mm
=50mm linsur (normal) eru…..ja eins og nafnið ber til kynna, venjuleg/hefbundin vídd. Þær nýtast því í mjög margt, allt frá landslagsmynda til mannlífsmynda.
>50mm linsur falla í aðdráttarflokkinn. Þær eru því notaðar þegar áætlunin er að komast nær myndefninu án þess að hreyfa sig úr stað….hljómar vel Aðdráttarlinsur eru mikið notaðar á íþróttaviðburðum, t.d. í fótbolta þegar ljósmyndarinn “verður” að vera utan vallar að mynda. Einnig er hægt að nota þær í portretljósmyndun, þegar áætlunin er að ná skarpri mynd af manneskju en skilja bakgrunninn eftir í móðu. Að sjálfsögðu nota fuglaljósmyndarar aðdráttarlinsur mikið.
Tomasz Þór Veruson – Canon 5D + Canon 70-200mm F/2.8L IS @ 200mm
Þetta er bara lausleg úttekt á þessum flokkum en þó ætti hún að gefa þér góða mynd af því sem til er þarna út á linsumarkaðinum og hvað ætti að henta þér í leit að nýrri linsu.
Ljósop
Þetta skýrist nokkurn vegin í framhaldi af því þegar þú verður búinn að ákveða í hvað þú ert að fara að nota linsuna. Ljósop (F-tala) virkar þannig að þeim mun stærra ljósop (lægri F-tala), þeim mun minni birtu þarf linsan til þess að taka mynd. Því henta linsur með stórt ljósop vel í innimyndatökur, t.d. Canon 50mm F/1.8 linsan. Íþróttaljósmyndarar nota einnig “bjartar” linsur til þess að geta notað lægri lokunarhraða og fryst með því hreyfingar íþróttamanna, t.d. Canon 70-200mm F/2.8 linsuna.
Að mínu mati skiptir ljósop ekki eins miklu máli þegar kemur að landslags- og náttúrumyndatökum þar sem þær myndir eru oftast teknar að degi til og lítið ljósop notað (stærri F-tala). Einnig býður þessi tegund ljósmyndunar upp á notkun þrífótar. Nánar um ljósop má lesa hér.
Skoðaðu – Prófaðu!
Eins og með myndavélar er mjög mikilvægt að prófa linsur líka, athuga almenna hluti eins og þyngd, stærð (í fullu zoomi t.d.), fókushraða og byggingu. Þessir hlutir skipta miklu máli þar sem þeir geta haft áhrif á myndirnar sem til verða, t.d. ef linsan er of þung eykur það líkurnar á hreyfðum myndum. Hægt er að fá að prófa linsur í öllum þeim verslunum sem selja þær, t.d. Canon í Beco eða Nýherja, Nikon í Ormsson og Sigma í Fótoval.
Því ætla ég að segja það aftur, prófa-prófa-prófa!
Að lokum, Nýtt eða notað?
Ætla nú ekki að hafa þetta langt þar sem þetta er mjög persónubundið, sumir vilja eiga allt nýtt en aðrir vilja hluti með “sál”. Þarna úti er nóg til af notuðum, ódýrum og vel með förnum linsum, þarft einungis að leita að þeim. Ég get mælt með stöðum eins og Ljósmyndakeppni, þar er fólk að selja linsur sem það notar ekki lengur eða er að uppfæra og því oft hægt að gera góð kaup. Fyrir mitt leyti þá kaupi ég nýtt í bland við notað, ef ég þarf á hlut að halda núna strax þá kaupi ég hann nýjan en ef ég get beðið þá set ég auglýsingu og bíð þolinmóður En ég segi líka, ef peningar eru ekki vandamál þá keyptu nýtt, en ef þú þarft að skuldsetja þig þá er betra að leita að notuðu.
Eins og alltaf vona ég að þessi pistill komi eitthverjum að góðum notum.
Val á myndavél
Ég er meðlimur á vefnum Ljósmyndakeppni.is, umræðuvef áhugaljósmyndara á Íslandi. Þar er fólk oft á tíðum að velta fyrir sér myndavélum og merkjum, oftast eru það þeir sem eru að kaupa sína fyrstu DSLR vél, fyrir þá er valið erfitt enda um mikið úrval að ræða…..of mikið? Vegna þessa kemur þessi pistill með von um að hann hjálpi eitthverjum við val sitt, nokkur atriði sem ber að hafa í huga þegar ný myndavél er versluð.
Point-and-shoot eða DSLR?
Ætla ekki að útskýra þessar tvær tegundir, læt Wiki um það
Point-and-shoot
DSLR
Ég hugsa þetta út frá notkunargildi vélar, í hvað ætlaru að nota hana? Ef þig vantar auðvelda myndavél til þess að taka fjölskyldu-, djamm- eða aðrar “simple” myndir þá veluru þér point-and-shoot vél. Þetta eru þægilegar og litlar vélar sem passa oftast í rassvasa (varist þó að setjast á þær). En þó þær séu litlar og sætar þá taka þær nú til dags mjög góðar myndir, myndir sem koma í stórri upplausn og nýtast vel til prentunar.
DSLR vélar eru örlítið flóknari. Þetta eru vélar sem hægt er að kaupa viðbætur við, s.s. linsur, flass, o.fl. og úrvalið er mikið.
Þennan part ætla ég ekki að ræða frekar þar sem hægt er að lesa sig til á Wiki (linkarnir hér að ofan).
Prófaðu!
Þetta er mjög mikilvægt atriði að mínu mati. Svipar til þess að kaupa sér bíl, þú kaupir ekki án þess að reynsluaka Ljósmyndabúðir hér á landi hafa gott úrval véla og því er ekkert mál að labba inn í næstu verslun og fá að prófa. Prófaðu og sjáðu hvað þér finnst um vélina, er hún þægileg í hendi, of þung, of létt, hvernig er að horfa í gegnum hana, hvernig er stjórnkerfið….o.fl. o.fl.
Endursölumarkaðurinn
Hvernig er endursölumarkaðurinn á merkinu sem þú ert að skoða? Verður erfitt að selja vörurnar síðar meir? Er hægt að kaupa notaðar vörur frá þessu ákveðna merki? Hér á landi eru tvö leiðandi merki, Canon og Nikon. Um merkin ætla ég ekki að fjalla nánar enda er þetta hlutlaus pistíll , þó er hægt að segja að Canon hefur stærri markaðshlutdeild á Íslandi en Nikon.
Úrval
Hvernig er úrval véla og aukahluta í merkinu sem þú ert að skoða? Þetta skiptir kannski okkur sem eru græjufíklar meira máli…hmm veit ekki? Hins vegar er gott að vita af því að þú getur keypt þér macro linsu, flass eða annað þegar þig fer að langa í það. Stóru merkin hér á landi, Canon og Nikon, hafa gott úrval aukahluta og því oftast hægt að finna eitthvað við sitt hæfi.
Þjónusta
Hvernig er þjónustan við merkið, söluaðilar, verkstæði, o.fl.?
Myndavélar bila ekki oft en þó er gott að eiga góða að þegar það gerist Athugaðu því hvernig þjónusta er í boði fyrir merkið sem þú ert að skoða.
Læt þessi atriði nægja og vona að þau hjálpi eitthverjum í leit sinni að myndavél. Atriðin eru eflaust fleiri en þetta er það helsta sem ég hef í huga.